مروری بر مدیریت دانش با میثم شکری ساز در حوزه کارآفرینی

مدیریت دانش به معنای فرآیند جذب، ذخیره، به‌اشتراک‌گذاری و به‌کار‌گیری دانش و تجربه‌ی کارکنان برای افزایش دانش کلی نیروی کار در یک سازمان است.

هدف اصلی مدیریت دانش، بهبود کارایی، بهره‌وری و حفظ اطلاعات حیاتی در داخل سازمان است. مدیریت دانش به شما اجازه می‌دهد تا با استفاده از ارزشمندترین دارایی خود، یعنی تخصص و دانش کارکنان‌تان، بتوانید کارایی سازمان خود را به حداکثر برسانید.

3 حوزه‌ی اصلی مدیریت دانش عبارتند از:

  • جمع‌آوری دانش
  • ذخیره دانش
  • به اشتراک گذاشتن دانش

به باور دکتر میثم شکری ساز، هدف از مدیریت دانش این است که فرهنگ یادگیری را در سازمان نهادینه سازد و کارکنان را تشویق کند که دانش خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند و برای بهبود کار خود، به طور مداوم به دنبال یادگیری چیزهای جدید باشند.

ما برای به‌کارگیری مدیریت دانش، باید نوع دانش و امکان به‌اشتراک‌گذاری آن در سازمان را در نظر بگیریم. به طور کلی، دو نوع دانش در حوزه‌ی مدیریت دانش مورد بررسی قرار می‌گیرند که عبارتند از دانش ضمنی و دانش صریح.

دانش ضمنی دانشی است که از طریق تجربه به دست می‌آید. این دانش شهودی‌تر است و به‌اشتراک‌گذاری آن با دیگران نیز آسان‌تر است و نیازی به آموزش ندارد. مثال هایی که میثم شکری ساز از نمونه‌های دانش ضمنی میزند عبارتند از: فوت‌ و فن‌ها، تفکرات نوآورانه و درک زبان بدن.

دانش صریح، دانش و اطلاعاتی است که به راحتی قابل آموزش است، مثلاً نحوه‌ی تعویض تونر در دستگاه پرینتر و نحوه‌ی حل معادلات ریاضی.

مدیریت دانش تضمین می‌کند که دانش و تجربیات هر یک از کارکنان فقط در اختیار خودشان باقی نمی‌ماند و به سایر کارکنان نیز منتقل می‌شود تا همه بتوانند از آن بهره ببرند. این باعث بهبود آگاهیِ موقعیتی کارکنان شده و مسیر جدیدی را برای یادگیری چیزهای جدید می‌گشاید و به بهبود کلی سازمان کمک می‌کند.

چرا مدیریت دانش اهمیت زیادی دارد؟

به نظر دکتر میثم شکری ساز مدیریت دانش، توانایی تصمیم‌گیری یک سازمان را افزایش می‌دهد. مدیریت دانش باعث می‌شود که همه‌ی کارکنان در یک سازمان از تخصص یکسانی برخوردار باشند. مدیریت دانش باعث پرورش نیروی کار باهوش‌تری می‌شود که قادر به اخذ تصمیمات سریع و آگاهانه به نفع شرکت هستند. همچنین این کار باعث افزایش نوآوری در سازمان می‌شود، این نوآوری‌ها می‌توانند بهترین خدمات و امکانات را برای مشتریان فراهم کنند و بدین ترتیب سود بیشتری برای شرکت حاصل می‌شود.

مدیریت دانش روز به روز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اکنون که بازار به شدت رقابتی شده است، یکی از بهترین راه‌ها برای پیشرفت کردن و پیشگام بودن در میان سایر رقیبان این است که سازمان خود را به شیوه‌ای هوشمند و انعطاف‌پذیر مدیریت کنید. شما باید بتوانید مسائل را از دور تشخیص دهید و به سرعت به اطلاعات و نوآوری‌های جدید پاسخ دهید.

مزایای مدیریت دانش از منظر دکتر میثم شکری ساز

  • ایجاد یک محیط کار کارآمدتر
  • تصمیم‌گیری سریع‌تر و بهتر
  • افزایش همکاری در میان کارکنان
  • ایجاد دانش سازمانی
  • بهینه‌سازی فرآیند پذیرش و آموزش کارکنان
  • افزایش رضایت کارکنان با ارزش قائل شدن برای دانش، آموزش و نوآوری‌های آنان

مدیریت دانش به عنوان یک ابزار بسیار مهم تلقی می‌شود که به شرکت‌ها کمک می‌کند تا میزان سود و سهم خود در بازار را افزایش دهند.

فرآیند مدیریت دانش

یک سازمان برای پیاده‌سازی و به کار گیری مدیریت دانش باید یک فرآیند چهار مرحله‌ای را پشت سر بگذارد، این فرایند در ادامه شرح داده شده‌ است:

1. کشف دانش

در این مرحله باید ببینید که چگونه می‌تواند دانش موجود در سازمان خود را کشف کنید. هر سازمان دارای منابع متعددی از دانش است. در این مرحله باید منابع دانش سازمان خود را شناسایی کنید و ببینید که چه چیزهایی را می‌توان از این منابع دانش آموخت و ببینید که آیا این امکان وجود دارد که دانش در طی این فرآیند از بین برود.

2. ضبط دانش

در این مرحله باید ببینید که دانش جدید و دانش فعلی در سازمانتان چگونه ذخیره می‌شود؟ هر سازمان حاوی حجم وسیعی از دانش است و این دانش باید به شیوه‌ی آگاهانه‌ای ذخیره و سازماندهی شود. شما با استفاده از یک سیستم مدیریت دانش می‌توانید دانش سازمان خود را طبقه‌بندی کنید تا دسترسی به آن آسان‌تر شود.

3. پردازش دانش

در این مرحله باید ببینید که چگونه می‌توان دانش‌های موجود در سازمان را به بهترین شکل ممکن با هم ترکیب کرد و آن‌ها را به کار گرفت؟ این مرحله شامل تجزیه و تحلیل عمیق دانش جمع آوری شده در دو مرحله‌ی قبل است. سازمان شما باید دانش‌ موجود را سازماندهی و ارزیابی کند تا ببیند که چگونه می‌تواند به بهترین شکل ممکن آن‌ها را در ساختار سازمان جای دهد. شما باید تغییراتی را در فرهنگ سازمانی خود ایجاد کرده و نیروی کار خود را به اشتراک دانش و توسعه‌ی نوآوری تشویق کنید.

4. به‌ اشتراک گذاری دانش و بهره‌گیری از آن

افراد درون سازمان چگونه می توانند به دانش سازمانی دسترسی داشته باشند؟ هدف از مدیریت دانش این است که امکان دسترسی به دانش درون سازمان را برای تمام کارکنان فراهم سازد. اولین قدم برای به اشتراک گذاری دانش این است که از یک سیستم مدیریت دانش کمک بگیرید و البته نحوه‌ی استفاده از این سیستم را نیز به افراد آموزش دهید. اجرای برنامه‌های آموزشی می‌تواند به افزایش درک سیستم‌های مدیریت دانش کمک کند.

بهترین شیوه‌های مدیریت دانش

در اینجا نکاتی ذکر شده‌اند که با استفاده از آن‌ها می‌توانید مدیریت دانش را به شیوه‌ی مؤثرتری در سازمان خود به کار بگیرید.

1. فرهنگ به‌اشتراک‌گذاری دانش باید در سازمانتان نهادینه شود

مدیریت دانش باید به یکی از اولویت‌های شرکتتان تبدیل شود و فرهنگ به‌اشتراک‌گذاشتن دانش باید در میان تمام کارکنان رواج پیدا کند و آن‌ها باید مدام به این کار تشویق شوند.

2. ایجاد یک فرآیند واضح

باید یک فرایند واضح و روشن را برای مدیریت دانش در سازمان خود توسعه دهید و جایی هم برای نوآوری باقی بگذارید.

3. استفاده از تکنولوژی برای تقویت مدیریت دانش

تکنولوژی از مدیریت دانش پشتیبانی می‌کند و امکان جستجو، یافتن و دسترسی به دانش را در سیستم‌های مدیریت دانش فراهم می‌کند. همچنین تکنولوژی به افراد سازمانتان اجازه می‌دهد تا بهتر با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

4. مدیریت دانش را نیمه‌ کاره رها نکنید

شما باید به اشتراک گذاری دانش را در اولویت سازمان خود قرار دهید و برای آن پاداش در نظر بگیرید. درست مانند کاری که دکتر میثم شکری ساز در سازمانش انجام داده است.  سازمان‌هایی که مدیریت دانش را به طور کامل پیاده‌سازی کرده‌اند، خیلی بهتر و سریع‌تر از رقیبان خود به تغییرات بازار واکنش نشان می‌دهند، خدمات بهتری را به مشتریان خود ارائه می‌دهند و می‌توانند نوآوری و کارایی خود را افزایش دهند.